TR9.Net  Teknoloji Haberleri  Güncel Konular  Komik Fıkralar  Tarihten Ders
23/12/2014  


Cumhurba?kan? seçimi için kaç milletvekili ?artt?r ?

Anayasa hukukçular? Faz?l Sa?lam ve Necmi Yüzba??o?lu, cumhurba?kan?n? seçmek için 367 milletvekililin ?art oldu?unu, 184 ki?iyle oturumun aç?lamayaca??n?, bunun Anayasa’ya kar?? hile say?laca??n? söyledi.

Anayasa uzmanlar? Prof. Dr. Faz?l Sa?lam ve Prof. Dr. Necmi Yüzba??o?lu, 367 ?art?n?n ne oldu?unu anlatt?. Uzmanlar, Meclis Ba?kan? Bülent Ar?nç’?n ‘184 ki?iyle oturumu açar?m’ demesini de?erlendirdi.

Prof. Dr. Faz?l Sa?lam, ‘Cumhurba?kan?n?n Meclis üye tam say?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile seçilmesi, yasama organ? için ilk üç oylamada ba?lay?c? bir kural. Peki bu ba?lay?c?l??? Meclis’in üçte biri ile toplanarak nas?l sa?layacaks?n?z? Bir ilkokul ö?rencisi bile bunun mant?ken mümkün olamayaca??n? bilir’ dedi. Sa?lam, ilk üç oylamaya en az ba?kan (Meclis Ba?kan?) + 367 üyenin kat?lmas? gerekti?ini aç?klad?:

BA?LAYICI KURAL
‘Cumhurba?kanl??? seçiminin ilk üç oylamas?na neden Meclis üye tam say?s?n?n en az üçte ikisinin kat?lmas? gerekti?ini ?öyle aç?klamak istiyorum. Bu konuda iki anahtar kural var: Birincisi, Anayasan?n 102. maddesinin ilk f?kras?:
‘Cumhurba?kan? Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile seçilir.’ Bu bir Anayasa kural? m?? Evet. Üstelik Cumhurba?kanl??? seçiminin ilk üç oylamas?nda kesin olarak geçerli bir Anayasa kural?. O halde geliyorum di?er maddeye: Anayasa’n?n 11. maddesi. Bu madde diyor ki:
‘Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yarg? organlar?n?, idare makamlar?n? ve di?er kurulu? ve ki?ileri ba?layan temel hukuk kurallar?d?r.’ Yani k?sacas? cumhurba?kan?n?n meclis üye tam say?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile seçilmesi, yasama organ? için ilk üç oylamada ba?lay?c? bir kural. Peki bu ba?lay?c?l??? Meclis’in üçte biri ile toplanarak nas?l sa?layacaks?n?z ? Bir ilkokul ö?rencisi bile bunun mant?ken mümkün olamayaca??n? bilir.’

SA?LAM: BA?KAN+ 367 ÜYEN?N KATILMASI ZORUNLU
Sa?lam, ‘?ayet cumhurba?kan?n?n meclis üye tam say?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile seçilmesini öngören kural ba?lay?c?ysa, o zaman ilk üç oylamaya en az ba?kan (Meclis Ba?kan?)+ 367 üyenin kat?lmas? gerekir, -çünkü ba?kan oy kullanamaz- Aksi takdirde Anayasan?n ba?lay?c? bir kural? dolan?lm?? olur. Ba?ka bir ifadeyle Anayasaya kar?? hile yap?lm?? olur’ dedi.

YÜZBA?IO?LU: 184 K??? ?LE 367 OY NASIL BULUNUR?
Prof. Dr. Necmi Yüzba??o?lu da Anayasa’n?n 102. maddesinin cumhurba?kanl??? seçimi ile ilgili özel hüküm oldu?unu ve farkl? yoruma sebep olacak yorumlar?n temelinde 1961 Anayasas?’ndan kalan al??kanl?klar?n yatt???n? söyledi: ‘Bizce Anayasa’n?n 102. maddesinin hükmü son derece aç?kt?r. Di?er türlü ‘efendim ben 184’le oylama yapar?m’ derseniz, i?in mant??? kalm?yor. Yani ilk 2 turda 367 oy aranan bir seçim sonucu 184’le nas?l yap?l?r? 3. turda da yine 276 oy aranan da yap?lmaz. Yani burada 184’ün hiç bir tutarl??? yoktur.’
Yüzba??o?lu, 367 milletvekililin cumhurba?kan? seçimi için ?art olup olmad???na ili?kin tart??malar?n ve farkl? yorumlar?n nereden kaynakland??? sorusuna ?öyle aç?kl?k getirdi:
‘Hukukta her zaman farkl? yorumlar olur. Burada da Anayasa’da farkl? yoruma sebep olacak yorumlar?n temelinde 1961 Anayasas?’ndan kalan al??kanl?klar?n yatt???n? dü?ünüyorum. Konuyla ilgili olarak bir Anayasa’n?n 96. maddesi var. TBMM’nin genel olarak ald??? tüm kararlardaki toplant?da karar say?s?n? belirleyen kurallar, bir de 102. maddede cumhurba?kan? seçiminde özel olarak düzenledi?i toplant?da karar yeter say?s? var. Farkl? görü?ler, bu iki madde aras?ndaki ba?lant?daki yorumlardan kaynaklan?yor.

Cumhurba?kanl??? seçiminin 96. maddedeki genel kural d???nda 102. madde ile özel toplanma ve karar say?s? çerçevesinde yap?lmas? gerekti?ini dü?ünüyoruz. Yani 102. madde cumhurba?kan? seçimi bak?m?ndan 96. maddedeki toplant?daki karar say?s?na ili?kin genel kurala istisna getiren bir düzenlemedir. Zaten Anayasa’n?n 96. maddesi de Anayasa’da ba?kaca hükümler yoksa Meclis’in toplant? yeter say?s?n?n üçte bir, karar yeter say?s?n?n da dörtte birden bir fazla olmas?n? öngörüyor. Bu kural kanun ç?karma, karar alma olmak üzere Meclis’in di?er faaliyetlerinde geçerli genel kurald?r.

Özetle genel kural olarak Meclis, en az 184 üye ile toplan?r, ve en az 139 milletvekili ile de karar al?r. Ama bu kural, Anayasa’da ba?kaca istisnalar yoksa geçerlidir. Anayasa da ba?kaca hükümler olan hallerden biri de 102. maddedeki cumhurba?kan? seçimi ile ilgili haldir. 102. maddenin birinci f?kras?nda ‘Cumhurba?kan?, TBMM’nin üye tam say?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile ve gizli oyla seçilir. Meclis toplant? halinde de?ilse derhal toplant?ya ça?r?l?r’ der. Arkas?ndan burada bir say? öngörmü?tür. Cumhurba?kan? seçici milletvekili say?s? ile cumhurba?kan? seçerken oylamalar?n nas?l yap?laca?? öngörülmü?tür. Anayasakoyucu, cumhurba?kan? seçiminin ‘gizli oylama’ ile yap?lmas?n? öngörmü?tür. Ve bu oylamalar yap?l?rken de üçte iki üyenin Meclis’te haz?r bulunmas?n? öngörmü?tür. Bu f?kran?n manas? budur, böyle yorumluyoruz. Takip eden ikinci f?krada cumhurba?kan? seçiminde takvim öngörülüyor. ’30 gün önce ba?lan?r’ diyor, görev ba??ndaki cumhurba?kan?n?n görev süresi dolmazdan önce. ‘?lk 10 günde adaylar ortaya ç?kar. Kalan 20 günde de 4 tur oylama yap?l?r’ diyor.

Son f?krada da, de 3’er gün ara ile yap?lacak 4 tur oylamadan sözeder. Bu dört tur oylaman?n ilk ikisinde 3’te 2 ço?unlu?u alan aday ç?km??sa, o seçilmi? olur. Bu sa?lanamazsa üçüncü turda salt ço?unlu?u sa?layan aday varsa o seçilir; bu da bulunamam??sa ücüncü turda en çok oyu alan iki aday dördüncü tura kat?l?r. Dördüncü turda salt ço?unlu?u alan aday seçilir. Yine seçilememi?se derhal TMBB’i seçimleri yenilenir’ diyor. Burada takvimiyle beraber cumhurba?kan? için ayr?k (istisnai) bir düzenleme öngörülmü?. Ve burada (üçüncü f?krada) seçilebilmek için yeter say?s? ayr?ca belirtilmi?.’



NTVMSNBC
Copyright © 1997 - 2007 TR9.NET
Sitede 2 Ziyaretci Var